Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM vừa ban hành văn bản nhằm đảm bảo tính trung thực, kỷ cương trong các hoạt động biểu diễn nghệ thuật trên địa bàn thành phố. Văn bản yêu cầu các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực biểu diễn tuân thủ nghiêm quy định pháp luật khi tổ chức và thực hiện chương trình nghệ thuật.
Theo đó, việc lạm dụng phương tiện kỹ thuật, sử dụng âm thanh từ bản ghi thay cho biểu diễn trực tiếp (tức hát nhép) là một trong những hành vi bị nghiêm cấm.
Hát nhép, hát đè tràn lan ở nhạc Việt
Theo Grammarist, hát nhép nghĩa là cử động miệng đồng bộ với một bài hát hoặc nhạc nền đã được thu âm trước. Ban đầu, hát nhép được sử dụng trong truyền hình, nơi việc phát một bản nhạc đã được thu âm trước tiết kiệm chi phí hơn so với việc mời các nhạc sĩ biểu diễn trực tiếp. Theo thời gian, hát nhép được sử dụng để che giấu sự thiếu tài năng.
Trong thị trường âm nhạc Việt hiện giờ, việc hát nhép hoặc hát đè ngày càng phổ biến. Tháng 2, ca sĩ Duyên Quỳnh phải xin lỗi vì lộ hát nhép trong lễ trao giải Làn sóng xanh. Sau khi vướng tranh cãi, nữ ca sĩ lên tiếng thừa nhận thiếu sót và chia sẻ cô đã trách bản thân rất nhiều.
Duyên Quỳnh xin lỗi sau khi bị lộ hát nhép. Ảnh: FBNV.
“Tất cả đều là sự thiếu sót đến từ phía Quỳnh. Quỳnh thành tâm xin lỗi vì đã chưa mang lại trải nghiệm đẹp, hoàn chỉnh, chuyên nghiệp tới khán giả”, Duyên Quỳnh bày tỏ.
Khi xuất hiện trên sân khấu Anh trai vượt ngàn chông gai, các thành viên nhóm LUNAS gồm Trang Pháp, Diệp Lâm Anh, Ninh Dương Lan Ngọc, Huyền Baby và Khổng Tú Quỳnh biểu diễn ca khúc Moonlight. Tuy nhiên, họ cũng bị nghi ngờ hát nhép và vấp phải vô số ý kiến trái chiều. Khi theo dõi tiết mục trên sóng truyền hình, khán giả nhận ra khẩu hình miệng của Ninh Dương Lan Ngọc không khớp với lời hát của ca khúc.
Không ít ca sĩ Việt, ngay cả những người có giọng hát tốt cũng từng vướng tranh luận. Khi biểu diễn bài hát Ngày đầu tiên, Đức Phúc từng bị nghi ngờ hát nhép. Sau đó, nam ca sĩ giải thích anh chỉ hát đè trên beat nhạc có back vocal (giọng hát thu sẵn, được làm nhỏ) chứ không hát nhép.
Nếu hát nhép là chỉ cử động môi, đôi khi microphone không được bật thì ngược lại, với hát đè, ca sĩ vẫn hát thật nhưng trên bản thu âm giọng hát và nhạc cụ đã được ghi sẵn.
Công nghệ này được sử dụng rộng rãi trong các chương trình âm nhạc, đặc biệt concert lớn để đảm bảo trải nghiệm âm thanh chất lượng cao, cho phép các thần tượng tập trung vào vũ đạo phức tạp mà vẫn giữ được chất lượng âm thanh hoàn hảo cho màn trình diễn.
Các concert lớn diễn ra thời gian qua đều sử dụng hát đè, chẳng hạn Anh trai vượt ngàn chông gai, Anh trai “say hi” hay Em xinh “say hi”... nhưng theo những mức độ khác nhau. Theo đạo diễn sân khấu Hoàng Trọng Thanh, hát đè thường thấy trong các show diễn ngoài trời, có đặc thù thiên về biểu diễn.
Những trường hợp ca sĩ hát đè, thường vì khả năng hát live không tốt, thiếu tự tin cộng thêm phải trình diễn vũ đạo. Đôi khi cũng vì chất lượng âm thanh của show không tốt, có thể ảnh hưởng đến chất lượng hát live của ca sĩ và vì thế họ chọn giải pháp hát đè cho an toàn hơn. Theo đạo diễn, hát đè trong sự kiện giải trí ngoài trời có thể châm trước, nhưng khó chấp nhận với show diễn nghệ thuật.
Mức độ hát đè với mỗi ca sĩ, sự kiện là khác nhau, đôi khi chỉ 30-40% tức chỉ thu sẵn phần điệp khúc. Thế nhưng, không ít trường hợp, mức độ hát đè lên tới 80-90% hoặc thậm chí 100%. Thủ thuật hát đè giúp các ca sĩ làm dày thêm giọng hát trong quá trình biểu diễn. Cũng vì các ê-kíp sản xuất ngày càng lạm dụng hát đè và mức độ lên tới 80-90% nên không ít trường hợp gây tranh cãi, khiến khán giả cho rằng kiểu hát đè này không khác gì hát nhép.
Việc hát đè là khó tránh khỏi trong các concert yêu cầu tính trình diễn, vũ đạo của Anh trai "say hi". Ảnh: NSX.
Hát nhép là lừa dối khán giả?
Trao đổi với Tri Thức - Znews, nhạc sĩ, nhà sản xuất âm nhạc Hà Quang Anh nhận định ngày nay một ca sĩ ngoài chuyên môn chính là ca hát còn cần nhiều kỹ năng khác như trình diễn, giao lưu, vũ đạo. Do đó chuyện hát đè, thậm chí hát nhép ngày càng nhiều trong các sự kiện. Đây là điều khó có thể tránh khỏi.
“Tuy nhiên, việc hát nhép trong một sự kiện bán vé là điều không thể chấp nhận được với cá nhân tôi. Về việc hát đè, mức độ 40% là phù hợp để các ca sĩ có thể đảm bảo phần trình diễn của bản thân diễn ra chỉn chu, chuyên nghiệp nhất để gửi tới khán giả trong một chương trình bán vé”, nhạc sĩ nói.
Tại Trung Quốc, vấn đề hát nhép cũng bị nghiêm cấm và khiến không ít nghệ sĩ đã bị hủy hoại sự nghiệp.
Theo tờ Tidenews, việc được xem ca sĩ hát live là nguyện vọng cơ bản của khán giả khi tham dự một buổi biểu diễn trực tiếp. Nếu nghệ sĩ hát nhép, khán giả sẽ cảm thấy bị lừa dối và thất vọng. Sự thất vọng này không chỉ đơn thuần đến từ việc không nghe thấy giọng hát thật của ca sĩ, mà còn vì sự đầu tư cảm xúc, tiền bạc của họ không được đề đáp xứng đáng.
HK01 đưa tin ban nhạc rock Mayday bị cơ quan quản lý Trung Quốc điều tra vì cáo buộc hát nhép trong concert ở Thượng Hải. Một luật sư tại Công ty Luật Jingshi Bắc Kinh cho biết hát nhép trong buổi hòa nhạc là bất hợp pháp và cấu thành hành vi gian lận người tiêu dùng. Khán giả có thể yêu cầu hoàn tiền cộng thêm 3 lần giá vé để bồi thường từ ban tổ chức.
Nếu việc hát nhép được xác nhận, ca sĩ có thể phải đối mặt với các mức độ tẩy chay khác nhau trong ngành. Các trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến lệnh cấm vĩnh viễn.
Công thức kiếm tiền của Taylor Swift
Giảng viên tại Đại học California, Berkeley đã giải thích về các chiến lược kinh doanh của Taylor Swift trong cuốn sách mới The Glory of Giving Everything.
Cuốn sách không viết theo trình tự thời gian phát triển của Swift. Thay vào đó, Haryanto gắn kết các khái niệm kinh tế và bài học kinh doanh vào sự nghiệp của Swift để giải thích sự thành công của ngôi sao này.
Haryanto không chỉ phân tích kỹ Eras Tour mà còn đi ngược lại khởi đầu sự nghiệp của Swift với góc nhìn kinh doanh. Swift đã bước vào dòng nhạc đồng quê và nhận ra nhu cầu thưởng thức thể loại này từ thế hệ trẻ, những người cũng khao khát có những thần tượng cùng tuổi mình.
