Đường đua 30/4 năm nay có thể xem là một trong những mùa phim chật chội chưa từng thấy, khi lần lượt 5 tác phẩm đồng loạt ra rạp. Đáng chú ý, danh sách những người cầm trịch dự án cũng đem đến sự đa dạng thú vị, từ cái tên lão luyện (Phan Gia Nhật Linh), cựu vương cố níu giữ hào quang (Đức Thịnh), cho đến nhà làm phim sung sức đang ở phong độ cao (Lưu Thành Luân), hay những gương mặt tân binh (Võ Thạch Thảo, Đỗ Quốc Trung).
Tưởng chừng, đây sẽ là một cuộc chiến đầy cam go, khi tất cả đều cho thấy bản thân có tiềm năng nhất định và hoàn toàn có thể tạo nên bất ngờ. Thế nhưng, cục diện lại diễn ra theo hướng trái ngược, với việc Phí Phông gần như độc chiếm ngôi đầu, mức doanh thu bằng tổng 4 đối thủ cộng lại.
Đỗ Quốc Trung gặp Tri Thức - Znews vào thời điểm cuộc chiến phòng vé đã gần như hạ màn. Tại đây, anh có dịp chia sẻ góc nhìn của mình về chặng đua vừa qua, mà ở đây tâm thế của một người làm nghệ thuật trong bối cảnh thị trường điện ảnh ngày càng trở nên khốc liệt.
"Làm sáng tạo đã mệt, sao phải nghĩ nhiều về doanh thu?"
- Phí Phông có thể xem là thắng áp đảo trong cuộc đấu 30/4 vừa qua, bản thân anh cũng vượt qua nhiều đạo diễn lớn khác. Cảm xúc đó thế nào?
- Thay vì để bản thân chìm quá lâu trong những nhận xét khen chê hay cột mốc doanh thu, tôi giữ cho mình tâm thế bình tĩnh. Trong cuộc đời người làm phim, sẽ có dự án chạm đến khán giả, cũng có những phim kén hơn. Nhưng đương nhiên, giờ người ta người ta cũng dần không gọi tôi là đạo diễn trẻ nữa.
Thực ra doanh thu là cuộc chiến của các nhà sản xuất. Một bộ phim ra rạp ngoài yếu tố chất lượng thì còn rất nhiều khâu khác… mà đạo diễn chỉ là một cá nhân thuộc tập thể ấy. Tôi nghĩ các nghệ sĩ cần cống hiến cho khán giả những sản phẩm chất lượng chứ không nên nghĩ đến việc tham chiến hay so kè.
- Nghĩa là trong dự án lần này, anh không gặp quá nhiều áp lực về việc phải hoàn vốn?
- Kinh phí của dự án khá lớn, nhưng may mắn là nhà sản xuất không đè nặng áp lực đó lên đạo diễn. Họ động viên tôi tập trung cho chất lượng sản phẩm, bởi khâu kinh doanh và phát hành đã có hãng phim lo.
Nói không yêu tiền thì hơi kỳ lạ, nhưng chúng tôi trước hết là những người rất yêu điện ảnh. Tâm thế của mình là tập trung toàn bộ, trọn vẹn tình yêu đó cho phim ảnh. Còn những người giỏi về kinh doanh, họ sẽ làm việc và chịu áp lực của họ. Người nghệ sĩ đã chịu áp lực sáng tạo rồi, tại sao lại phải gánh thêm áp lực của bài toán kinh tế? Hãy để kinh doanh là cuộc đua của các nhà sản xuất.
Nếu lúc nào cũng chỉ nhăm nhăm nghĩ: “Trận này đao kiếm của tôi là gì?”, “tôi phải đối đầu ai?”, “tôi phải có được ngôi sao này, có mảng miếng kia”, thì lúc đó nó không còn là tác phẩm nữa.
Và tôi nghĩ người thiệt nhất chính là khán giả. Mình là nghệ sĩ, nếu cứ đặt nặng chuyện hơn thua như vậy, phim sẽ không hay.
Đỗ Quốc Trung trên phim trường Phí Phông.
- Khẳng định không quá áp lực doanh thu, nhưng anh lại lựa chọn thể loại kinh dị - vốn là kiểu phim đang trend, dễ kiếm tiền tại thị trường Việt Nam. Chưa kể, những gì diễn ra ở Phí Phông cho thấy anh cũng không quá phù hợp với thể loại này?
- Tôi cũng không nghĩ mình hợp với kinh dị. Nếu mọi người đã xem phim, sẽ thấy tôi không làm phim kinh dị thuần túy. Kinh dị chỉ là cái “áo” bên ngoài, còn điều tôi muốn kể nằm ở một tầng khác. Phim thương mại luôn cần một thể loại để khán giả nhận diện, nhà phát hành xếp nó lên một “kệ hàng”.
Sau khi xem xong, sẽ có người chấp nhận, có người không. Điều đó mình phải dũng cảm đối diện. Nếu ai đó chờ một bộ phim thật sự đáng sợ, Phí Phông này có thể không đáp ứng đúng kỳ vọng ấy. Nhưng bù lại, nó sẽ có điều khác dành cho khán giả.
- Phí Phông vẫn nhiều jumpscare không khác gì một phim kinh dị thuần túy, nhưng đôi khi lại quá phức tạp, chậm chạp với một phim thương mại. Anh có thấy mình mâu thuẫn?
- Thực ra, điện ảnh Việt Nam đã bị tách ra hai mảng “thương mại” và “nghệ thuật” quá nhiều năm. Nghệ thuật thì không có đông khán giả, còn thương mại nhiều khi chỉ cần kể một câu chuyện dễ tiếp cận.
Tôi muốn làm những bộ phim có thể hòa giải hai phía, khán giả khi xem dần dần sẽ thấy phim thương mại cũng có thể sâu sắc, có thể có điều để nghĩ. Tất nhiên, điều đó đòi hỏi sự đánh đổi.
- Và...
- Phí Phông có những yếu tố “hù dọa”, những âm thanh lớn để đáp ứng một phần kỳ vọng của khán giả khi xem phim kinh dị. Dù có người thích, có người không, nhưng ma quỷ và kinh dị thường đi cùng jumpscare.
Tôi biết có những khán giả tinh hoa, chuyên nghiệp, rất yêu điện ảnh và có thể “ngấy” jumpscare. Nhưng với thị trường điện ảnh Việt Nam hiện nay, mọi thứ cần đi chậm. Muốn mời khán giả bước sang một địa hạt khác, mình vẫn phải giữ lại một phần điều họ đã quen. Nếu vội vàng quá, chỉ chăm chăm phô diễn cá nhân mình, phim sẽ dễ trở nên xa khán giả.
Những đạo diễn như anh Charlie Nguyễn, anh Trấn Thành hay anh Victor Vũ đã có tên tuổi, làm phim gì cũng có một lượng khán giả tin tưởng. Còn tôi vẫn là một cái tên mới. Nếu vừa mới xuất hiện đã chỉ muốn làm câu chuyện riêng thì rõ là không nên. Tôi buộc phải có tính toán.
Thị trường đánh nhau 'sứt đầu mẻ trán'
- Từ cú one-take(máy dài) 2 phút trong Con kể ba nghe, đến việc dàn dựng đại cảnh đám tang trong Phí Phông, cả hai đều được nhận xét thú vị nhưng có phần lạc quẻ khỏi nhịp điệu nhanh, giải trí của phim. Điều đó khiến nhiều người nói Đỗ Quốc Trung “ám ảnh” chuyện phải chứng minh mình tay nghề của bản thân?
"Tôi không nghĩ mình đến đây để phô diễn năng lực. Và nghệ sĩ không phải “ngựa” để cứ phải đua xem ai nhiều số hơn", Đỗ Quốc Trung nói.
- Nó có thể không thể hoàn hảo với tất cả, nhưng sau cùng, tôi nghĩ những phim đó đã góp thêm một sự đa dạng cho thị trường.
Không phải nhanh là dở, nhưng nếu cả một nền điện ảnh đều làm phim giống nhau theo công thức: làm nhanh hơn, hấp dẫn hơn, đơn giản hóa câu chuyện hơn, chỉ cần làm như thế là được, thì điều đó rất nguy hiểm. Khi mọi bộ phim dần trở nên giống nhau, chúng ta phải thừa nhận rằng ngành công nghiệp này khi ấy chỉ còn tạo ra những “hàng hóa”.
Anh Tuấn (PV: Kiều Minh Tuấn) từng rơi vào tình thế như vậy. Sau thành công của Em chưa 18, rất nhiều nhà đầu tư muốn làm một bộ phim tương tự. Các đạo diễn muốn kể một câu chuyện khác cũng rất vất vả. Người ta chỉ muốn anh ấy đóng hài, trong khi tôi biết anh Tuấn có thể làm được rất nhiều thứ.
Tôi không nghĩ mình đến đây để phô diễn năng lực. Và nghệ sĩ không phải “ngựa” để cứ phải đua xem ai nhiều số hơn, 400, 500 hay 600 tỷ. Những ngôi sao bảo chứng phòng vé cũng cần được nhìn nhận trước hết như những nghệ sĩ sáng tạo, thay vì chỉ bị đóng khung trong khái niệm phim thương mại.
Cứ tạm hình dung một phim thương mại thắng lớn là 100 tỷ, còn phim nghệ thuật thường dưới 10 tỷ. Tôi chỉ làm một phép cộng rất đơn giản, có phần ngô nghê của người nghệ sĩ: 100 cộng 10 rồi chia đôi, là 55 tỷ. Con kể ba nghe đạt 55 tỷ, nhà sản xuất không thiệt hại, tôi được làm phim, anh Tuấn có đất phô diễn khả năng, khán giả có thêm một món lạ miệng. Với tôi, đó là chiến thắng cho tất cả.
Hiện nay, dòng tiền đổ vào điện ảnh rất lớn, giúp nhiều đạo diễn có cơ hội làm phim đầu tay. Nhưng tỷ lệ thất bại cũng rất cao, huống hồ là chuyện có thể làm theo định hướng của bản thân và được đón nhận. Cả hai phim của anh đều do Kiều Minh Tuấn đóng chính. Nói Tuấn đã “cứu” sự nghiệp của anh liệu có quá lời?
- Tôi lại có suy nghĩ hơi khác. Tôi đồng ý rằng anh Tuấn có khả năng kéo khán giả ra rạp xem phim, còn phim dở hay, sáng tạo đến đâu thì tính sau. Đó là giá trị của những ngôi sao.
Nhưng tôi nghĩ, nếu bạn là một người yêu điện ảnh, không có người đó thì bạn vẫn phải làm thôi. Có thể bộ phim không thành công theo hướng này, nhưng sẽ đi theo một hướng khác. Còn nếu để sự nghiệp của một nghệ sĩ phụ thuộc vào ai đó, hay cần một ai đó “cứu”, thì tôi nghĩ người nghệ sĩ ấy chưa đủ mạnh để làm phim.
Và có bao giờ mọi người đặt câu hỏi ngược lại: Đỗ Quốc Trung có gì để thuyết phục Kiều Minh Tuấn? Rõ ràng anh Tuấn không đến với tâm thế của một người “cứu” ai cả, bởi mình là ai để người ta phải làm như vậy?
Đó là câu chuyện của sự thuyết phục lẫn nhau. Tôi nhìn thấy ở anh Tuấn còn rất nhiều điều thú vị, những điều mà người khác chưa thể khai phá hết, và tôi thuyết phục được anh ấy. Ngược lại, họ cũng phải nhìn thấy điều gì đó ở mình. Đôi khi là tuổi trẻ, một góc nhìn mới, nhiệt huyết, hoặc sự đồng điệu về nhân sinh quan. Với tôi đó là một mối lương duyên.
- Dù thành công thương mại, Phí Phông lại nhận nhiều ý kiến trái chiều ở cả hai địa hạt. Nhiều khán giả đại chúng cho rằng phim khá mệt mỏi, trong khi Đỗ Quốc Trung cũng không nhận được quá nhiều lời tán dương từ người trong nghề. Cảm giác của anh ra sao?
- Tôi chỉ có thể nói rằng phải dũng cảm, làm nghệ sĩ là phải dũng cảm. Tôi đã xác định từ đầu mình đứng ở giữa thương mại và nghệ thuật, một lựa chọn 50-50. Tôi đâu nói mình muốn 100 tỷ hay 200 tỷ ngay từ đầu. Vì vậy, phần mình mất đi là điều tôi đã lường trước. Quan trọng là câu chuyện đó có đáng được kể hay không.
Tôi làm nghệ thuật từ rất sớm, đến giờ đã 25 năm. Từ ngày đầu bước chân lên phim trường, tôi đã luôn trăn trở về điều mình thực sự muốn là gì. Nếu muốn đi hẳn theo hướng nghệ thuật, tôi đã có thể chọn con đường này từ 10 năm trước. Tôi từng có dự án được chọn đến liên hoan phim, nhận giải thưởng. Còn nếu muốn làm giải trí thuần túy, tôi cũng có thể bắt đầu ngay từ bộ phim đầu tiên, và có lẽ con số sẽ cao hơn.
Phí Phông hiện dắt túi 180 tỷ đồng.
Ngay cả với một phim trên YouTube, nhà sản xuất từng nói làm ngắn hơn thì sẽ nhiều view hơn. Nhưng ngoài nhiều view, nhiều số, mình sẽ mất điều gì?
Đôi khi chỉ vài lời chê trách cũng đủ tạo áp lực. Nhưng quan trọng là mình phải dũng cảm với lựa chọn của mình. Tôi làm hai phim để cho thấy một người nghệ sĩ vẫn có thể tập trung vào chuyên môn của mình. Tôi vẫn làm việc liên tục, vẫn được làm phim, thậm chí được đầu tư rất nhiều. Đúng, điện ảnh là hàng hóa, nhưng là một loại hàng hóa đặc biệt và cần được ứng xử theo một cách khác. Khi mình tin điều đó là đúng, tin việc mình làm có ý nghĩa, sẽ có người ủng hộ mình.
Nếu tôi không nói điều này, có thể đến một lúc nào đó, các nhà làm phim trẻ sẽ mất niềm tin và tự hỏi: Liệu còn cơ hội nào để làm phim theo cách của chính mình hay không? Tôi hoàn toàn hiểu ngoài kia người ta đánh nhau “sứt đầu mẻ trán”, nhưng cũng luôn tự hỏi, trong một thị trường như vậy, có chỗ nào dành cho người như mình?
Sách hay về tình yêu
Đã có nhiều sách, tác phẩm viết về tình yêu - câu chuyện của trái tim ấm nóng, thứ tình cảm thường được cho là phức tạp. Dưới “cái đầu lạnh” của những lý thuyết triết học, góc nhìn tâm lý học, tình yêu hiện lên sáng rõ nhưng cũng không thiếu cảm xúc.
Nghệ thuật yêu của nhà phân tâm học Erich Fromm xuất bản năm 1957. Đến nay, cuốn sách được dịch ra 34 thứ tiếng với hàng triệu bản in. Nó vừa là công trình nghiên cứu lý thuyết, vừa là cuốn sách tâm tình, gợi mở bạn đọc hiểu về bản chất của yêu.
Võ Tấn Phát: 'Khá mệt mỏi vì phải PR cho cả Heo năm móng và Anh Hùng'
Võ Tấn Phát cho biết bản thân có phần bối rối khi góp mặt trong hai dự án cạnh tranh trực tiếp. Anh cũng trải lòng về hành trình 10 năm làm nghề với nhiều giai đoạn chật vật, khó khăn.
34:2031 hôm qua
Kiều Minh Tuấn: 'Tôi cũng phải nâng cấp'
Kiều Minh Tuấn cho biết đón nhận mọi lời khen chê một cách chọn lọc, không để cảm xúc chi phối công việc. "Tôi đón nhận nhưng không lấy chuyện đó đối xử với người khác", anh nói.
06:00 26/4/2026
Thái Hòa khó lật ngược tình thế
"Anh hùng" bất ngờ hụt hơi khi rơi xuống vị trí thứ 4 phòng vé dù được đánh giá cao trước đó. Tác phẩm ghi điểm nhờ sự chỉn chu, bài bản nhưng cách thể hiện còn thiếu sức hút.
08:00 28/4/2026
