Cục Bản quyền Tác giả đã ban hành văn bản đề nghị các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân rà soát, đảm bảo tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan trong hoạt động chuyên môn nghiệp vụ, không sử dụng chương trình máy tính không có bản quyền, không khai thác, sử dụng trái phép quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng.
Giới nghệ sĩ Việt đang quan tâm đến hạng mục “không khai thác, sử dụng trái phép quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm”. Theo guồng phát triển chuyên nghiệp của thị trường âm nhạc, tình trạng vi phạm bản quyền tác giả, bản ghi âm nhạc về cơ bản được kiểm soát. Tuy nhiên, vẫn có lỗ hổng đến từ những đơn vị/cá nhân cố gắng lách luật để né bản quyền. Đặc biệt là hệ sinh thái âm nhạc trên TikTok, nơi đang hiện diện số lượng bản nhạc remix không đếm xuể, tình trạng sử dụng trái phép quyền tác giả đang ở mức nghiêm trọng.
Bức tranh kiểm soát bản quyền âm nhạc
Với bản quyền âm nhạc, có thể hiểu đơn giản là mỗi ca khúc khi tung ra thị trường đều mang trong mình hai khối “tài sản” hoàn toàn độc lập và cần được bảo vệ. Đó là quyền tác giả (publishing rights) và quyền bản ghi (master rights).
Quyền tác giả là phần "hồn" của một ca khúc, nơi kết tinh giai điệu và ca từ nguyên bản từ vai trò của nhạc sĩ. Ngày nay, thay vì phải "đơn thương độc mã" gõ cửa từng phòng trà hay sự kiện để thu phí tác quyền, các nhạc sĩ chuyên nghiệp thường chọn cách ủy quyền toàn bộ việc khai thác cho một đơn vị thứ ba, như VCPMC.
Nhạc remix tràn lan trên TikTok đang là vấn nạn bản quyền.
Đóng vai trò là những người được ủy quyền khai thác tác quyền, các tổ chức này sẽ thay mặt "cha đẻ" tác phẩm để cấp phép, theo dõi và thu hồi dòng tiền bản quyền trên mọi mặt trận - từ các sân khấu live, sóng truyền hình cho đến các dự án nhạc phim hay những bản cover phái sinh.
Trong khi đó, quyền bản ghi là bản thu (audio) hoàn chỉnh và trau chuốt sau cùng để mang đến cho khán giả. Lúc này, quyền bản ghi sẽ được bảo vệ và tối ưu hóa doanh thu qua mạng lưới phân phối (distribution) hùng mạnh của các Label. Bằng việc giăng lên một "tấm lưới" công nghệ tiên tiến như hệ thống Content ID, các hãng đĩa có thể kiểm soát chặt chẽ tài sản của mình trên không gian mạng.
Bất kỳ động thái sao chép, trích xuất âm thanh để làm nhạc nền video ngắn, hay tự ý remix mà chưa có cái gật đầu của chính chủ đều sẽ lập tức bị hệ thống "tuýt còi" - chặn đứng việc đăng tải hoặc tự động chuyển hướng toàn bộ doanh thu về lại túi người sở hữu hợp pháp.
Điểm đen vi phạm bản quyền âm nhạc xảy ra ở những cá nhân/tổ chức cố tình lách luật bằng việc “xào nấu” và tinh chỉnh các chi tiết. Ví dụ, cũng là bài nhạc đó, người remix lại sẽ bóp méo giọng hát, tăng/giảm tông, thêm vào các chi tiết để né hệ thống truy quét của Content ID. Tinh vi hơn, những người vi phạm bản quyền sẽ thay đổi cấu trúc bài nhạc, thêm bớt một số nốt để giai điệu khác đi, thậm chí là trộn lẫn nhiều bài với nhau để tạo ra sản phẩm “bình mới rượu cũ”.
Tình trạng vi phạm bản quyền có thể kiểm soát chặt chẽ ở YouTube và các nền tảng nhạc số. Nhưng với các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là TikTok, rất khó kiểm soát khi nhạc remix xuất hiện tràn lan. Khác với YouTube ưu tiên video dài và nguyên bản, thuật toán của TikTok khuyến khích người dùng tạo ra các video ngắn dựa trên một đoạn âm thanh đang thịnh hành. Điều này vô tình tiếp tay cho việc cắt ghép, xào nấu nhạc lậu sinh sôi nảy nở với tốc độ chóng mặt, khiến các Label và tổ chức bảo vệ bản quyền luôn trong tình trạng "chạy theo sau giải quyết hậu quả" thay vì chặn đứng từ đầu như YouTube.
Kỳ vọng của nghệ sĩ Việt
Văn bản số 314/BQTG-QL&HTQT của Cục Bản quyền Tác giả mở ra kỳ vọng cho giới nghệ sĩ Việt về việc thanh lọc toàn diện. Một trong số đó là chấm dứt tình trạng sử dụng trái phép bản quyền âm nhạc, lách luật bản quyền âm nhạc để thu lợi bất chính. Tình trạng remix nhạc vô tội vạ trên TikTok, thậm chí là phát hành bản ghi phiên bản mới ở YouTube và các nền tảng nhạc số tràn lan trên thị trường.
Tuy nhiên, từ trước đến nay, chưa có nhiều trường hợp bị xử lý cụ thể về hành vi vi phạm bản quyền. Văn bản số 314/BQTG-QL&HTQT cũng là lời nhắc nhở cho những cá nhân/tổ chức về việc tôn trọng chất xám, bản quyền âm nhạc của đồng nghiệp. Nếu không, theo tình hình hiện tại, khi vi phạm sẽ phải trả giá đắt, không chỉ là những bài đăng “đấu tố” qua lại giữa người nắm giữ bản quyền và bị vi phạm bản quyền.
Các producer vẫn có nhiều lỗ hổng để né bản quyền.
Trao đổi với Tri Thức - Znews, luật sư Huỳnh Thanh Tâm, công ty luật TNHH CNC Việt Nam, Đoàn luật sư TP.HCM cho biết theo khung pháp lý hiện tại, hành vi xâm phạm quyền tác giả (đối với tác phẩm) và quyền liên quan (đối với cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng) có thể bị xử lý dưới ba hình thức chế tài dân sự, hình sự, công nghệ và hành chính. Trong đó, chế tài hành chính phổ biến nhất.
Tùy theo mức độ, các cá nhân, tổ chức sẽ bị áp dụng hình thức xử phạt chính là phạt tiền, bên cạnh đó có thể bị xử phạt bổ sung tịch thu tang vật, phương tiện, Tước quyền sử dụng Thẻ giám định viên quyền tác giả, quyền liên quan hoặc Giấy chứng nhận tổ chức giám định quyền tác giả, quyền liên quan từ 01 tháng đến 03 tháng theo quy định tại Nghị định 341/2025/NĐ-CP ngày 26/12/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan.
Đặc biệt, Công văn 314/BQTG-QL&HTQT ngày 6/5/2026 của Cục bản quyền tác giả nhấn mạnh việc rà soát và xử lý triệt để hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, sử dụng phần mềm lậu và khai thác trái phép nội dung số. Cục Bản quyền tác giả đề nghị các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân rà soát, đảm bảo tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan trong hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ, không sử dụng chương trình máy tính không có bản quyền, không khai thác, sử dụng trái phép quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng.
Với những hành vi xâm phạm nghiêm trọng, có quy mô thương mại hoặc gây hậu quả đặc biệt lớn, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự. Điều 225 BLHS 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định về Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, đặc biệt chủ thể của tội phạm này có thể là cá nhân, pháp nhân có hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Người phạm tội có thể bị áp dụng mức hình phạt lên đến 3 năm tù. Đối với pháp nhân vi phạm có thể bị phạt tiền hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn đến 3 năm.
"Nếu đánh giá khách quan, trước đây hiệu quả răn đe chưa cao vì chưa có nhiều trường hợp bị xử lý cụ thể và nghiêm khắc, khiến nhiều bên vẫn giữ tâm lý lách luật để trục lợi bất chính. Tuy nhiên, cục diện năm 2026 đang thay đổi mạnh mẽ nhờ sự phối hợp đồng bộ giữa pháp luật và công nghệ. Chúng ta đang tiến tới một kỷ nguyên mà sự kết hợp giữa pháp luật, Tổ chức quản lý (VCPMC) và Công nghệ (Fingerprinting/Blockchain) sẽ tạo thành một rào cản đủ mạnh để buộc những kẻ vi phạm phải cân nhắc kỹ trước khi xâm phạm chất xám của nghệ sĩ", theo luật sư.
Sách khảo cứu Lịch sử opera Ý do GS Gianni Kriscak cùng Hiền Nguyễn Soprano (nghiên cứu sinh tại Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung Ương), Trịnh Thị Oanh (giảng viên thanh nhạc tại Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung Ương) thực hiện. Sách ra mắt vào tháng 2 và nhanh chóng được bạn đọc đón nhận.
Sách khảo cứu Lịch sử opera Ý là tác phẩm hiếm hoi về opera được thực hiện bằng tiếng Việt. Qua cuốn sách này, các tác giả đưa ra câu chuyện về một thành tựu văn hóa kinh điển của thế giới nhưng bằng góc nhìn nhẹ nhàng, dễ tiếp cận thay vì quá nặng nề, phức tạp. Các tác giả không đề cập quá nhiều tên, chi tiết và chỉ đưa vào cuốn sách những khoảnh khắc quan trọng, thú vị nhất trong giai đoạn đầu tiên của các vở opera.
Vì sao Xuân Lan mất trắng hơn 30 tỷ
Xuân Lan cùng chồng - đạo diễn Nguyễn Ngọc Lâm trải qua hai dự án điện ảnh. Song đáng tiếc, cặp phim đều thất bại nặng nề ngoài phòng vé, gây lỗ hơn 30 tỷ đồng.
14:50 6/5/2026
