Người dân Làng du lịch nông thôn Nhị Hòa hướng dẫn du khách làm sản phẩm thủ công từ lá dừa - Ảnh: TL
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Dung – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long, xu hướng du lịch hiện nay cho thấy du khách ngày càng ưa chuộng những trải nghiệm gần gũi thiên nhiên, tìm về không gian làng quê và đời sống bản địa. Từ thực tiễn đó, ngành du lịch tỉnh đã định hướng doanh nghiệp, điểm đến và cơ sở lưu trú phát triển sản phẩm dựa trên các yếu tố xanh và bền vững. “Du lịch xanh không chỉ dừng lại ở cảnh quan môi trường, mà còn được lồng ghép trong từng câu chuyện trải nghiệm, không gian lưu trú, bữa ăn và cách phục vụ du khách”, bà Dung cho biết. Hiện nay, phần lớn các điểm đến du lịch của Vĩnh Long đang từng bước đi đúng hướng này.
Để du lịch xanh phát triển thực chất, yếu tố then chốt là sự tham gia của cộng đồng địa phương. Người dân không chỉ là đối tượng hưởng lợi mà cần trở thành chủ thể của hoạt động du lịch. Những sinh kế thường nhật từ vườn cây, ao nuôi, nghề truyền thống được chuyển hóa thành sản phẩm du lịch; mô hình du lịch cộng đồng hướng đến để người dân tự quản, tự khai thác và tự hưởng lợi.
Trong bối cảnh các địa phương Đồng bằng sông Cửu Long có nhiều nét tương đồng về tài nguyên, Vĩnh Long xác định phải khai thác sâu giá trị văn hóa bản địa để tránh trùng lắp sản phẩm. Mỗi xóm, ấp trong chuỗi du lịch cộng đồng được định hướng khai thác một điểm nhấn riêng, tạo nên những câu chuyện và trải nghiệm mang dấu ấn đặc trưng của vùng đất Vĩnh Long.
“Tôi mong chính người dân sẽ trở thành những hướng dẫn viên chân thật nhất, kể câu chuyện về cuộc sống, văn hóa và sản phẩm quê hương mình, để chạm đến cảm xúc của du khách”, bà Dung chia sẻ.
Du khách thưởng thức các món bánh dân gian tại Làng du lịch nông thôn Nhị Hòa, xã Nhị Long - Ảnh: TL
Làng du lịch nông thôn Nhị Hòa (xã Nhị Long) – sản phẩm du lịch mới đưa vào khai thác cuối năm 2025 – là minh chứng sinh động cho định hướng phát triển này. Mô hình được tổ chức theo chuỗi dịch vụ khép kín gắn với từng hộ gia đình, từ trải nghiệm sông nước, vườn cây trĩu quả, ẩm thực miền quê, trò chơi dân gian đến những câu chuyện đời thường mộc mạc của người dân miệt vườn.
Bà Bùi Thanh Phương, đại diện làng du lịch nông thôn Nhị Hòa cho biết, việc tham gia phát triển du lịch cộng đồng giúp người dân có thêm sinh kế, cải thiện thu nhập và gắn bó hơn với quê hương. Quan trọng hơn, ngày càng có nhiều du khách trong và ngoài nước biết đến vẻ đẹp bình dị, nếp sống hiền hòa, nghĩa tình và tấm lòng mến khách của người dân nơi đây. Mặc dù còn những khó khăn ban đầu, với sự hỗ trợ của chính quyền và sự đồng hành của doanh nghiệp, mô hình du lịch cộng đồng tại Nhị Hòa đang dần phát huy hiệu quả, tạo động lực để người dân chung tay gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa bản địa.
Thực tế cho thấy, sức hút của du lịch cộng đồng ngày càng rõ nét, mô hình này mang đến cho du khách cảm giác bình yên, mộc mạc, ít thương mại hóa, đồng thời tạo điều kiện giao lưu, trải nghiệm đời sống địa phương. Nếu được quy hoạch và khai thác đúng hướng, du lịch cộng đồng Vĩnh Long hoàn toàn có thể tạo sức cạnh tranh cao.
Sau sáp nhập địa giới hành chính, Vĩnh Long sở hữu hệ thống sản phẩm du lịch đa dạng, từng bước khẳng định vị thế là điểm đến hấp dẫn của Đồng bằng sông Cửu Long. Toàn tỉnh hiện có 25 điểm du lịch tiêu biểu được Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long công nhận.
Khách tham quan, trải nghiệm du lịch sinh thái sông nước trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long - Ảnh: TL
Năm 2025, Vĩnh Long ước đón hơn 9,3 triệu lượt khách, tăng 113,4% so với năm 2024; trong đó khách quốc tế gần 1,3 triệu lượt, tăng hơn 171%. Doanh thu du lịch đạt trên 7.963 tỷ đồng, tăng 117,6%. Hiệu quả kinh tế – xã hội từ du lịch ngày càng rõ nét, góp phần thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa tại chỗ, khôi phục lễ hội, làng nghề truyền thống, tạo việc làm và cải thiện đời sống người dân.
Giai đoạn tới, tỉnh Vĩnh Long xác định du lịch phát triển theo chiều sâu, bền vững và trở thành ngành kinh tế quan trọng, tiến tới kinh tế mũi nhọn vào năm 2030. Tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng khách quốc tế bình quân 10%/năm, khách nội địa 15%/năm, doanh thu du lịch tăng 10%/năm. Trên cơ sở đó, Vĩnh Long sẽ rà soát lại toàn bộ tài nguyên du lịch để xây dựng Đề án phát triển du lịch đến năm 2030, định hướng 2045; ưu tiên phát triển du lịch sinh thái sông nước, cù lao, du lịch cộng đồng và du lịch nông nghiệp – nông thôn. Song song, tỉnh tái cấu trúc sản phẩm du lịch theo hướng tăng trải nghiệm tổng hợp, kéo dài thời gian lưu trú, gắn với tiêu thụ sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương.
Định hướng du lịch xanh gắn với bảo tồn tài nguyên, gìn giữ bản sắc văn hóa và phát huy vai trò chủ thể của người dân đang mở ra con đường phát triển bền vững cho du lịch Vĩnh Long. Khi những giá trị sinh thái và văn hóa bản địa được khai thác hài hòa, du lịch không chỉ tạo động lực tăng trưởng kinh tế, mà còn nâng cao chất lượng sống, xây dựng hình ảnh Vĩnh Long – điểm đến xanh, thân thiện, giàu bản sắc trên bản đồ du lịch Việt Nam./.
Trí Đức - Hoàng Châu
